Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego (gonartroza) to choroba powodująca deformację chrząstki stawu kolanowego. Choroba ta występuje bardzo często, szczególnie wśród starszego pokolenia. Funkcja stawu kolanowego ulega pogorszeniu, dlatego też trudności w jego ruchomości oraz ból są najważniejszymi objawami choroby. Obecnie artroza stawu kolanowego występuje również u osób w wieku 25-30 lat. Co świadczy o wszechstronności przyczyn choroby i, w związku z tym, jej leczenia.> Istnieją dwa rodzaje gonartrozy: jednostronna (dotyka tylko jedno kolano) i obustronna (dotyka oba kolana). Częściej choroba występuje w jej obustronnej manifestacji.
Powody
Gonartroza, podobnie jak koksatroza, najczęściej objawia się w starszym wieku. Chociaż dzisiaj nie jest wyjątkiem, że młodzi ludzie również doświadczają objawów tej choroby. Sugeruje to, że przyczyny gonartrozy są różne i każda z nich może mieć swój własny wpływ na pojawienie się, zaostrzenie i leczenie choroby. Istnieje także możliwość uwarunkowań genetycznych organizmu, tzn. w niektórych rodzinach artroza stawu kolanowego może występować częściej niż w innych. Ponadto choroba ta nie może być uwarunkowana genetycznie. Dlatego można zidentyfikować kilka przyczyn gonartrozy.
- Różne urazy fizyczne kolana (siniak, zwichnięcie itp.).
- Duże obciążenia, które nie odpowiadają wiekowi (5-7% wszystkich przypadków gonartrozy, a także koksartrozy).
- Nadmierna masa ciała pacjenta (10% wszystkich przypadków gonartrozy).
- Choroby towarzyszące, na przykład zapalenie stawów (5-7% wszystkich przypadków gonartrozy, wielostawowej i koksartrozy).
- Wrodzone osłabienie więzadeł (3-5% przypadków gonartrozy).
- Zespół metaboliczny i problemy z metabolizmem w organizmie.
- Skurcze mięśni górnej części uda (do 50% przypadków gonartrozy i koksartrozy).
Objawy
Objawy artrozy stawu kolanowego są w większości takie same i pojawiają się u prawie wszystkich pacjentów. Pacjenci zauważają również, że ból nasila się wiosną i jesienią i jest zależny od zmian pogody. Głównym objawem choroby jest ból kolana. Najczęściej nie pojawia się od razu, ale jest zauważalny dopiero po długim spacerze i pojawia się późnym popołudniem. Rano podczas poruszania się może wystąpić sztywność kolana. Jeśli nie podejmie się leczenia drobnych objawów, choroba może postępować i nieść ze sobą skrajnie niepożądane skutki dla pacjenta. Pomimo głównych objawów istnieje kilka innych objawów choroby:
- ból w spokojnym stanie, który jakościowo zmniejsza się podczas chodzenia;
- ograniczona ruchomość stawu kolanowego i trudności w kontrolowaniu jego ruchomości;
- sztywność ruchu kolana;
- zwiększona wrażliwość w okolicy kolana;
- obrzęk okolicy stawu kolanowego i obrzęk otaczającej skóry;
- deformacja stawu kolanowego.
Stan stawu kolanowego ocenia się na podstawie badania lekarskiego i zdjęcia rentgenowskiego. Co więcej, stopień zaawansowania choroby zwyrodnieniowej stawów (w tym koksatrozy, gonartrozy, wielostawowości i innych) można określić jedynie za pomocą prześwietlenia rentgenowskiego i tylko lekarz może ocenić takie stany. Dlatego niezwykle ważne jest, aby nie diagnozować się samodzielnie i nie wyciągać pochopnych wniosków.
Stopnie gonartrozy
1 stopień
Stawy kolanowe nie uległy deformującemu wpływowi choroby, objawiają się jedynie objawami zewnętrznymi i niewielkim obrzękiem skóry okołostawowej oraz zauważalne są zmiany w jej zabarwieniu. Na poziomie fizjologicznym charakteryzuje się niewielkimi zmianami w chrząstce szklistej. W wyniku gromadzenia się znacznej ilości płynu stawowego w błonie maziowej powstają niewielkie deformacje stawu, którym towarzyszy ból podczas chodzenia. Inne objawy, takie jak ograniczona mobilność, nie są obserwowane. Dlatego też trudno jest je prześledzić na zdjęciu rentgenowskim. Na tym stopniu choroba jest trudna do zdiagnozowania, ale jeśli zostanie szybko zidentyfikowana, jej leczenie będzie skuteczniejsze niż w przypadku drugiego lub trzeciego stopnia gonartrozy, a także innych rodzajów artrozy (koksartroza, wielostawowość).
II stopień
Głównym objawem jest nie do zniesienia lub intensywny ból nawet przy lekkim wysiłku, który nasila się podczas chodzenia i podnoszenia ciężkich przedmiotów. Z czasem przerodzi się to w trudności w zginaniu kolana. Na poziomie fizjologicznym objawia się to tym, że objętość warstwy chrząstki gwałtownie maleje, a w niektórych miejscach jest całkowicie nieobecna. Na podstawie wyników badań RTG stopień ten można określić na podstawie przyrostów kości brzeżnej i gęstości szpary stawowej. Gdy staw pracuje, zwłaszcza podczas długiego chodzenia, pojawia się charakterystyczne chrzęszczenie. Stopniowo pacjent może utracić zdolność zginania kolana lub będzie mu to bardzo trudne. Efekt deformacji jest już widoczny na tym etapie rozwoju gonartrozy, a także innych rodzajów artrozy (koksartroza, wielostawowość). Jest to zauważalne wizualnie, a skóra wokół niego staje się szorstka i zmienia kolor. Leczenie na tym etapie lepiej rozpocząć kompleksowo i intensywnie. Istotne będą tutaj zarówno leki, jak i tradycyjne metody leczenia.
III stopień
Charakteryzuje się silnym bólem, nawet gdy staw kolanowy jest nieaktywny lub unieruchomiony. Efekt deformacji jest bardzo zauważalny i wizualnie można stwierdzić istotne zmiany w strukturze stawu i sąsiadujących tkanek. Na poziomie fizjologicznym charakteryzuje się brakiem tkanki chrzęstnej, co jest łatwe do zdiagnozowania na zdjęciu rentgenowskim. Leczenie artrozy III stopnia stawu kolanowego oraz innych typów artrozy (wielartroza, koksartroza) jest procesem praktycznie nieodwracalnym. Raczej głównym celem takiego leczenia będzie zmniejszenie bólu i wyeliminowanie niektórych objawów choroby.